Hoe werkt CBD in het lichaam? Het endocannabinoïde systeem (ECS) uitgelegd
CBD (cannabidiol) wordt vaak genoemd bij ontspanning, slaap, herstel en balans. Maar hoe werkt CBD eigenlijk in het lichaam? Het korte antwoord: CBD “stuurt” niet één knop aan, maar beïnvloedt meerdere systemen — met het endocannabinoïde systeem (ECS) als belangrijkste ingang.
Wat is het endocannabinoïde systeem (ECS)?
Het endocannabinoïde systeem is een regulatiesysteem dat helpt om processen in balans te houden (homeostase). Het ECS bestaat grofweg uit drie onderdelen:
- Receptoren (ontvangers) – vooral CB1 en CB2
- Endocannabinoïden (lichaamseigen “boodschappers”) – o.a. anandamide (AEA) en 2-AG
- Enzymen die endocannabinoïden afbreken – o.a. FAAH (voor AEA) en MAGL (voor 2-AG)
Je kunt het zien als een intern “regelcentrum” dat continu bijstuurt.
CB1 en CB2: waar zitten die receptoren en wat doen ze?
CB1-receptoren zitten vooral in het zenuwstelsel (o.a. hersenen) en zijn betrokken bij processen zoals prikkelverwerking, geheugen, stressrespons en pijnbeleving. CB2-receptoren komen veel voor in het immuunsysteem en weefsels, en spelen o.a. een rol bij ontstekingsprocessen en herstel.
THC bindt sterk aan CB1 (daarom het “high”-effect). CBD werkt anders.
Werkt CBD direct op CB1/CB2?
CBD heeft lage affiniteit voor CB1/CB2 en werkt meestal niet als “klassieke” activator van deze receptoren. Bij het medicinale CBD-product Epidiolex/Epidyolex vermeldt de FDA zelfs dat de precieze werking bij epilepsie niet volledig bekend is en dat CBD niet lijkt te werken via directe cannabinoïdereceptoren.
Wat CBD wél doet: het moduleert meerdere routes rondom het ECS en andere receptoren/kanalen.
De belangrijkste manieren waarop CBD invloed kan hebben
1) CBD als “demper” op CB1 (allosterische modulatie)
Onderzoek laat zien dat CBD zich kan gedragen als een negatieve allosterische modulator van de CB1-receptor. Simpel gezegd: CBD kan de receptor zo beïnvloeden dat sterke activatie (bijv. door THC of lichaamseigen stoffen) minder heftig doorwerkt.
2) CBD en afbraak van lichaamseigen endocannabinoïden (zoals anandamide)
CBD kan processen beïnvloeden die te maken hebben met FAAH (het enzym dat anandamide afbreekt) en daarmee indirect de “beschikbaarheid” van endocannabinoïden veranderen. Dit is één van de hypothesen waarom mensen CBD koppelen aan balans/ontspanning.
3) CBD werkt ook buiten het ECS (TRPV1, serotonine e.a.)
CBD interacteert ook met andere doelwitten, zoals TRPV1 (betrokken bij pijn- en prikkelgeleiding) en serotonerge routes (vaak genoemd in de context van stress/stemming). Dit verklaart waarom CBD breder besproken wordt dan alleen “cannabinoïden”.
Wat betekent dit voor “effect voelen” in de praktijk?
CBD is meestal subtiel: geen “high”, maar eerder een verandering in prikkelbaarheid, spanning of herstel — afhankelijk van persoon, dosis, producttype en timing.
Belangrijke factoren:
- Dosering (laag vs. middel vs. hoog)
- Vorm (olie, capsules, edible)
- Met voedsel of nuchter (vet eten kan opname verhogen)
Opname en werkingstijd: waarom voelt olie/capsule soms “traag”?
CBD heeft bij orale inname (slikken) vaak een lage en variabele biologische beschikbaarheid door o.a. first-pass metabolisme. Dat betekent: je lever breekt al een deel af voordat het in je bloed komt.
Wat je vaak ziet in studies:
- met een vetrijke maaltijd kan de opname duidelijk veranderen/toenemen
- effecten worden vaak eerder gemeld bij consistente inname (routine) dan bij “één keer proberen”
CBD en medicatie: waarom interacties belangrijk zijn
CBD wordt in het lichaam uitgebreid gemetaboliseerd, o.a. via CYP2C19 en CYP3A4 (en ook UGT-enzymen). Daardoor kan CBD interacties geven met bepaalde medicijnen (bijv. sommige anti-epileptica, bloedverdunners, etc.).
Praktisch advies (voor de blog/klantenservice):
- gebruik je medicatie? Overleg met arts/apotheker voordat je CBD toevoegt.
Veelgestelde vragen over CBD en het ECS
Word je high van CBD?
CBD is niet-intoxicerend en werkt anders dan THC.
Waarom werkt CBD bij de één wel en bij de ander niet?
Omdat het ECS en metabolisme per persoon verschillen (genetica, stress, slaap, medicatie, voeding, dosering, productkwaliteit).
Is “meer CBD” altijd beter?
Niet per se. Veel effecten zijn dosis-afhankelijk en sommige mensen reageren beter op laag/middel dan heel hoog. (Bij hoge doseringen neemt ook de kans op interacties toe.)
Conclusie: CBD werkt via balans, niet via één simpele “schakelaar”
CBD beïnvloedt het lichaam vooral door:
- modulatie van ECS-signalen (o.a. CB1 allosterisch)
- invloed op endocannabinoïden/enzymen
- interactie met andere receptoren/kanalen (zoals TRPV1)
Daardoor is CBD voor veel mensen vooral een “balans”-product: subtiel, persoonsafhankelijk, en sterk beïnvloed door productvorm en gebruik.